Reformatorisch Dagblad

Rubriek: talent

Ontwerpen met een gouden randje

Het is niet alles goud wat er blinkt in de ringen die genomineerd zijn voor de Nederlandse Ontwerp Wedstrijd voor Goud- en Zilversmeden. De kunstenaars gebruiken ook diamanten en lampjes om het thema “betoveRING” gestalte te geven De ontwerpen tonen de verandering die gaande is in de smeedkunst.

De nominaties voor de wedstrijd laten zien dat de jonge ontwerpers het gebruik van bijzondere materialen niet schuwen. Goudsmid Laurie Hermeler, zelf genomineerd, ziet daarin een trend. “op de opleiding in Schoonhoven heb ik veel waardevolle dingen geleerd. Maar de stijl die je je daar als student eigen maakt is wel heel strak. Vaak kreeg ik als opdracht om te schuiven of te vouwen met een bepaalde geometrische vorm als uitganspunt. Nu ben ik meer bezig met het neerzetten van een bepaalde sfeer, bijvoorbeeld iets romantisch. Of, voor deze wedstrijd, iets sprookjesachtigs. Bij andere jonge goudsmeden zie ik die ontwikkeling ook.”

De jury beoordeelt zestig inzendingen. De smeden mochten alleen ringen maken. Ook werd de ontwerpers gevraagd om meteen een sieraad in te sturen. Eerder waren zij alleen verplicht tot het maken van een tekening “Sommige ontwerpers kunnen goed tekenen, maar voeren hun ontwerp slordig uit”, verklaart Leonie Bierens van de Vereniging Goud- en Zilversmeden de verandering in werkwijze.

Het is opvallend dat de gemiddelde leeftijd van de genomineerden vrij laag is. Bierens: “Jonge smeden zijn duidelijk nog bezig om zichzelf te profileren. Ze gooien alles in de strijd om vooruit te komen. Daar is deze wedstrijd voor.”

De ringen die Laurie Hermeler en een andere inzender, Erika Houwaard, instuurden, verschillen sterk van elkaar. Beide ontwerpers hebben durf gemeen. Hermeler gebruikt edelstenen met insluitsels. Meestal worden die als minder waardevol beschouwd, maar de jonge goudsmid speelt met dit “gebrek” en maakt het tot een belangrijk thema. Houwaards sieraad is vernieuwend door het gebruik van een stukje kinderspeelgoed, de caleidoscoop.

Hermelers ring lijkt zo uit een herfstbos te zijn geplukt: een bos verstrengelde takken met drie kleine kelkjes. Twee van de drie kelkjes bevatten een zachtgroene edelsteen beryl met insluitsels. Insluitsels zijn oneffenheden in de edelsteen, die kunnen ontstaan door kleine barstjes in het vlak van de steen waar druppels vloeistof in komen insluitsels worden meestal als ongewenst gezien, maar Hermeler maakt er juist op bijzondere wijze gebruik van door ze uitvergroot na te maken in het bovenste kelkje van roodgoud. “Ik vond deze stenen door de insluitsels juist zo mooi dat ik ze al had gekocht voor in mijn winkel. Later bedacht ik dat ze ook goed zouden staan in de ring die ik voor de wedstrijd ontwierp.”

Het is de vraag of Hermeler haar ring ooit zal kunnen verkopen. Door het gebruik van de edelstenen is de ring erg duur geworden. Ook heeft ze er al zo’n vijftig arbeidsuren aan besteed. “Ik ben alleen bereid hem te verkopen als klanten er echt verliefd op raken. Ik wil hem niet kwijt aan iemand die het gewoon leuk vindt om een duur sieraad in bezit te hebben.”

Houwaards ontwerp valt op door de schijnbare eenvoud en massiviteit die het uitstraalt. De Caleidos Aurora bestaat uit twee ringen van witgoud die om de ring- en middelvinger gedragen worden. Boven op de ringen rust een smal buisje dat versierd is met kleine flonkerende diamantjes: een caleidoscoop. Het buisje is met een scharniertje vastgezet aan een ring, zodat het draaibaar is. Houwaard: “De drager gunt zo ook een ander het plezier om een blik te werpen in de caleidoscoop, zonder dat ze haar hand ervoor om hoeft te draaien.”

Ogenschijnlijke simpelheid is de kracht van haar ontwerp, weet de goudsmid. “Het geheim van mijn ring is bekend bij de drager. Anderen moeten er even doorheen prikken dat de buitenkant niet de complete ring is. Hij heeft een mooi innerlijk.” De strakke vormgeving past goed bij haar andere werk. “Je moet een sieraad over dertig jaar nog steeds mooi vinden. Ik denk dat strak tijdlozer is.”

Beide kunstenaar moeten nog even geduld hebben voordat ze weten wie zich de winnaar van de wedstrijd mag noemen. De prijsuitreiking vindt plaats op 8 maart. Toch vinden ze de inspanningen ook zonder prijs geen verspilling van tijd of materiaal. Houwaard: “Ik doe mee om mijn grenzen te verkennen. Dat maakt deze competitie zo spannend.” Hermeler: “Of ik nu een prijs krijg of niet, ik heb een mooie ring gemaakt.”

Maandag 14 december 2009